Sylabus szczegółowy

• wykład informacyjny
• wykład problemowy

1. Realizm i realizmy w powojennej sztuce w Polsce.
2. Idea „nowoczesności” po socrealizmie w Polsce.
3. Nurty w malarstwie polskim w okresie odwilży.
4. Najważniejsze grupy artystyczne w Polsce w drugiej połowie lat 50. i w latach 60. (założenia programowe, przedstawiciele, dzieła).
5. Obecność artystów polskich w środowiskach międzynarodowych i na emigracji (szcz. Francja, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone).
6. Chcemy być nowocześni – oryginalność polskiego projektowania graficznego i sztuki użytkowej.
7. Ruch galerii niezależnych w okresie PRL-u i ich znaczenie.
8. Sztuka polska lat 60. i 70. – środowiska polskiej neo-awangardy.
9. Nurt malarstwa nieprzedstawiającego spod znaku „języka geometrii”.
10. Nurt figuralny w malarstwie polskim (szcz. Andrzej Wróblewski, grupa Wprost, Gruppa i nowa ekspresja lat. 80.).
11. Tzw. kultura niezależna lat 80.
12. Przemiany w sztuce po 1989 roku i nurt tzw. sztuki krytycznej lat 90.
13. Od Grupy Ładnie do sztuki pokolenia „zmęczonych rzeczywistością”.
14. Instytucje wystawiennicze sztuki współczesnej w Polsce
15. Współcześni artyści polscy za granicą

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest zdany egzamin pisemny. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest systematyczne uczęszczanie na zajęcia.

Leksykony i opracowania syntetyczne

1. Jolanta i Andrzej Pieńkos, Leksykon sztuki polskiej XX w., Poznań 1996.
2. Piotr Piotrowski, Znaczenia modernizmu. W stronę historii sztuki polskiej po 1945 roku, Rebis, Poznań 1999 (rozdziały: I. Realizm i surrealizm: sztuka nowoczesna po wielkiej wojnie, II. Modernizm i kultura socjalistyczna).
3. Piotr Piotrowski, Awangarda w cieniu Jałty. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Rebis, Poznań 2005.
4. Anda Rottenberg, Sztuka w Polsce 1945-2005, wyd. Stentor, Warszawa 2005.
5. Wojciech Włodarczyk, Sztuka polska 1918-2000, Arkady, Warszawa 2000 (chronologia).
6. Wojciech Włodarczyk, Sztuka polska. Sztuka XX i początku XXI wieku (seria: Sztuka polska, Tom 7), Arkady, Warszawa 2022.
7. Nowoczesność reglamentowana. Modernizm w PRL (w serii 4 x nowoczesność), red. Piotr Juszkiewicz, Andrzej Szczerski, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2023.

Opracowania problemowe (przykłady)

1. Anna Markowska, Dwa przełomy. Sztuka polska po 1956 i 1989 roku, Toruń 2012.
2. Marcin Lachowski, Nowocześni po katastrofie. Sztuka w Polsce w latach 1945-1960, Wyd. KUL, Lublin 2013.
3. Piotr Majewski, Malarstwo materii w Polsce jako formuła „nowoczesności”, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2005.
4. Piotr Majewski, La Vague polonaise. Migracje artystów i wędrówki dzieł sztuki nad Sekwanę w czasach żelaznej kurtyny (lata 1955-1969), Wydawnictwo UMCS, Lublin 2020.
5. Łukasz Guzek, Rekonstrukcja sztuki akcji w Polsce, Warszawa-Toruń 2017.
6. Luiza Nader, Konceptualizm w PRL, Wyd. UW, Warszawa 2009.
7. Luiza Nader, Sztuka konceptualna w Polsce, http://culture.pl/pl/artykul/sztuka-konceptualna-w-polsce
8. Łukasz Ronduda, Sztuka polska lat 70. Awangarda, wyd. CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 2009.
9. Karol Sienkiewicz, Zatańczą ci, co drżeli. Polska sztuka krytyczna, MNS, Warszawa 2016.
10. Paweł Kwiatkowski, Street art. Polska, Arkady, Warszawa 2022.
11. Izabela Kowalczyk, Sztuka krytyczna – wybrane zagadnienia, http://culture.pl/pl/artykul/sztuka-krytyczna-wybrane-zagadnienia
12. Agnieszka Sural, Dlaczego Kantor wielkim artystą był?, http://culture.pl/pl/artykul/dlaczego-kantor-wielkim-artysta-byl

Dizjan i grafika projektowa

1. Irma Kozina, Polski design, Wyd. SBM, Warszawa 2015.
2. Patryk Mogilnicki, O współczesnym polskim projektowaniu okładek książkowych, Karakter, Kraków 2021.
3. Janusz Górski, Dosłownie. Liternicze i typograficzne okładki polskich książek 1944–2019, Karakter, Kraków 2020.
4. Patryk Mogilnicki, Nówka sztuka. Młoda polska ilustracja, Karakter, Kraków 2022.
5. Dorota Folga-Januszewska, Oto sztuka polskiego plakatu, Wyd. Bosz, Warszawa 2022.
6. Filip Springer, Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u, Karakter, Kraków 2022.
7. Marcin Wicha, Gościnne występy. Kawałki o projektowaniu, Karakter, Kraków 2024.
8. Piękni XX-wieczni. Polscy projektanci graficy, red. J. Mrowczyk, Wyd. 2+3D, Warszawa 2017.
9. Bruno Munari, Dizajn i sztuka, d2d, Kraków 2014.
10. Sylwia Giżka, Polska Szkoła Plakatu, http://culture.pl/pl/artykul/polska-szkola-plakatu

piotr.majewski@mail.umcs.pl